FAQ coronavirus

coronavirus

Het coronavirus roept vast veel vragen bij je op. Lopen mensen met multiple sclerose meer risico dan anderen op besmetting met het virus, wat kun je zelf doen om besmetting te voorkomen en kun je door met je MS-behandeling?

In onderstaande FAQs proberen we je meer duidelijkheid te geven.
Tip: Zet deze pagina bij je favorieten, we updaten hem regelmatig.

Laatste update: 13 januari 2021

Lopen mensen met MS die géén ziekteremmende medicatie (DMT’s) gebruiken meer risico op besmetting met het coronavirus?

Uit onderzoek blijkt dat wanneer je MS hebt, je niet meer risico loopt op besmetting met het coronavirus dan mensen zonder MS. Ook is er geen indicatie dat wanneer je geïnfecteerd raakt met het coronavirus, de infectie anders verloopt dan bij mensen die geen MS hebben. Het zou wel kunnen dat mensen die door MS niet mobiel zijn, meer kans hebben om een longontsteking veroorzaakt door bacteriën, op te lopen, als complicatie van de infectie door het virus. Dat zou ernstig kunnen verlopen.

De belangrijkste risicofactor voor een ernstiger beloop van een coronavirusinfectie is een leeftijd boven de 65 jaar. Bijkomende risicofactoren zijn suikerziekte, hoge bloeddruk, chronische longaandoeningen en overgewicht. Het is heel waarschijnlijk dat deze risicofactoren voor mensen met MS net zo belangrijk zijn als voor anderen.

Lopen mensen met MS die wél ziekteremmende medicatie (DMT’s) gebruiken meer risico op besmetting met het coronavirus?

Over het gebruik van DMT's is specifieke informatie beschikbaar. Meer kan je hierover lezen op de website van VUmc. Bij vragen over jouw persoonlijke situatie neem contact op met je neuroloog of MS-verpleegkundige.

Kan ik doorgaan met mijn behandeling voor MS?

Bespreek met je neuroloog of je kunt doorgaan met de behandeling. Stop vooral niet op eigen houtje met je medicatie, maar volg het advies van je arts op.

Is het veilig voor mensen met MS om een vaccin te nemen?

Of de vaccins geschikt zijn voor mensen met multiple sclerose wordt nog onderzocht. De Nederlandse Vereniging voor Neurologie komt binnenkort met een advies. Overleg ook met je neuroloog; hij of zij kent jouw gezondheidssituatie en kan je over de coronavaccins adviseren. Wil je weten wanneer jij mogelijk aan de beurt bent voor een vaccinatie, als deze geschikt blijken te zijn voor mensen met MS? Lees hier meer over de vaccinatiestrategie van de overheid.

Ik heb verkoudheidsklachten. Hoe weet ik of het COVID-19 is?

Wanneer je lichte verkoudheidsklachten hebt, laat je dan zo snel mogelijk testen bij je plaatselijke GGD. Hiervoor hoef je geen doorverwijzing te hebben van je (huis)arts. Je kunt rechtstreeks contact opnemen met de GGD voor het maken van een afspraak. Bel hiervoor het landelijke nummer: 0800-1202.

Hoe verspreidt het coronavirus zich?

COVID-19 is een respiratoir virus. Dit betekent dat het de luchtwegen aantast. Een respiratoir virus wordt gezien als een van de belangrijkste oorzaken van verkoudheid. Net als griep en andere virussen in deze categorie, verspreidt COVID-19 zich via druppeltjes slijm en speeksel, als mensen hoesten of niezen. Hoewel het coronavirus niet kan worden opgenomen door de huid, kan het in je systeem komen via je mond, neus of ogen, of door een wondje.

Ondanks dat het nieuwe coronavirus nog een vrij nieuw virus is waarvan nog lang niet alles bekend is, weten we dat mensen vooral via de wat grotere druppels besmet worden. De grote druppels komen niet zo ver (zelden verder dan 1,5 meter).  

We weten nog niet of de kleine druppels (aerosolen) die in de lucht blijven hangen een rol spelen bij de verspreiding van het nieuwe coronavirus. Mochten ze een rol spelen in de verspreiding, dan is dit een minder belangrijke verspreidingsroute dan van de grotere druppels. Het beeld van de verspreiding van het coronavirus is hetzelfde als dat van andere virussen die door grote druppels worden overgedragen.

De kans lijkt klein dat het nieuwe coronavirus zich verspreidt via voorwerpen of oppervlakten (van een deur tot winkelwagen). In het laboratorium is weliswaar gezien dat dit kan, maar dat was bij ideale omstandigheden die in het dagelijkse leven niet zullen voorkomen. Het belangrijkste blijft: houd de kans zo klein mogelijk en was regelmatig je handen.

Ook weten we nog niet of sporten voor meer verspreiding zorgt, bijvoorbeeld door meer druppels. Dat geldt ook voor musici met blaasinstrumenten of zangkoren. Bij sporten en zingen komen zeker ook grote druppels vrij, net als bij schreeuwen en praten, maar niet zo veel als bij hoesten of niezen.

Mogen mijn kinderen nog buitenspelen met anderen?

Jonge kinderen (tot en met 12 jaar) mogen met elkaar buitenspelen. Uit de gegevens die nu bekend zijn, lijken kinderen weinig klachten te krijgen van het coronavirus en weinig bij te dragen aan de verspreiding van het virus. Voor en na het spelen met speelgoed/toestellen is het belangrijk hun handen te wassen. De ouders of verzorgers die toezicht houden, moeten 1,5 meter afstand tot elkaar houden.

Wat wordt bedoeld met groepsimmuniteit?

Wie COVID-19 heeft gehad, kan daarna immuun zijn voor het virus, hoewel dit niet voor iedereen en in alle gevallen lijkt te gelden. Momenteel wordt onderzocht of het hebben van antistoffen in je bloed, na een infectie met het coronavirus, ook écht betekent dat je niet meer ziek kunt worden van het virus. Dus of je immuun bent.

Hoe meer mensen immuun zijn voor COVID-19, hoe kleiner de kans dat het virus zich kan verspreiden. En hoe kleiner de kans dat het virus kwetsbare personen kan bereiken. De gedachte van het RIVM is, dat je als het ware een beschermende muur om kwetsbare personen bouwt, door groepsimmuniteit.

In januari 2021 zijn de eerste Nederlanders gevaccineerd. De overheid heeft in een vaccinatiestrategie vastgelegd wie wanneer aan de beurt is voor een vaccinatie. De eerste ervaringen met vaccins die al ontwikkeld zijn of nog worden, zijn positief. Door vaccinatie kunnen we straks groepsimmuniteit creëren zonder dat mensen eerst ziek hoeven te worden.

Wat is het advies in Nederland om verspreiding tegen te gaan?

Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) heeft richtlijnen en draaiboeken hoe een epidemie het beste kan worden aangepakt, gebaseerd op wetenschappelijke inzichten. Dit is om Nederland zo goed mogelijk voor te bereiden op de uitbraak van een ernstige ziekte. Bekijk alle maatregelen op Rijksoverheid.nl tegen uitbreiding van de epidemie van het nieuwe coronavirus.

In Nederland is het beleid om het virus maximaal te controleren. Maximaal controleren betekent dat we de piek in het aantal besmettingen proberen af te vlakken en uit proberen te smeren over een langere periode. Alle maatregelen die geldig zijn in Nederland zijn vanuit deze gedachte getroffen.

In Nederland hebben we in het voorjaar een intelligente lockdown gehad, met versoepelingen in de zomer. Omdat na de zomer de besmettingen weer opliepen, werd in het najaar een gedeeltelijke lockdown ingesteld. Deze had niet het gewenste effect. Daarom hebben we vanaf 15 december tot en met ten minste 19 januari een strenge lockdown. Dit is een maatregel gericht op het thuisblijven van zoveel mogelijk mensen. Dit betekent dat bijna alles dicht is, behalve essentiële winkels zoals supermarkten, drogisterijen en banken. Ook scholen en kinderdagverblijven zijn gesloten. Het advies is om zoveel mogelijk thuis te blijven en per dag maximaal 2 gasten vanaf 13 jaar te ontvangen. Ook tijdens de feestdagen zullen de strenge lockdownmaatregelen gelden. Maar met die dagen mag je maximaal 3 gasten ontvangen.

Als je gezondheidsklachten hebt die passen bij corona, moet je je zo snel mogelijk laten testen bij je lokale GGD. Een afspraak daarvoor maak je via tel. 0800-1202 of online. Je moet thuisblijven totdat je 24 uur klachtenvrij bent. Als je ernstigere klachten hebt, zoals koorts, hoesten of benauwd, dan moet het hele gezin / alle huisgenoten uit voorzorg thuisblijven. Lees meer over thuisblijven op www.rijksoverheid.nl.

De meeste mensen zullen als we het virus maximaal controleren alleen lichte klachten krijgen. De zorg heeft dan voldoende capaciteit voor de kwetsbare mensen die intensievere zorg nodig hebben. Verpleeghuizen, de thuiszorg en ziekenhuizen, met name de intensive care afdelingen raken hierdoor niet overbelast.

Maatregelen per 12 januari 2021 in Nederland

Regels strenge lockdown

 

Wat betekent ‘flatten the curve’ of ‘de curve afvlakken’?

Toen het coronavirus toesloeg in Wuhan, China, verspreidde het zich heel snel. In februari waren de ziekenhuizen tot een maximale capaciteit gevuld. De wachtlijst om een ambulance te krijgen liep op naar de honderden. Artsen beseften nog niet volledig waarmee ze te maken hadden, dus sociale isolatie maatregelen werden pas genomen toen het eigenlijk te laat was. Het gevolg was, dat de epidemische curve – de grafische weergave van de toename van het aantal infecties – enorm snel steeg.

Flatten the curve

Om te voorkomen dat ziekenhuizen en dokterspraktijken overspoeld raken met zieke patiënten, is het ultieme doel voor het ministerie van VWS deze curve af te vlakken. Sociale afstand maatregelen kunnen van groot belang zijn, als ze op tijd worden uitgevoerd, om te zorgen dat over de gehele periode alle patiënten de middelen kunnen krijgen die ze nodig hebben.

Wat wordt verstaan onder sociaal contact mijden en afstand houden?

Goed nieuws misschien voor de introverte mensen onder ons 😉. Sociale afstand houden (minimaal 1,5 meter volgens het RIVM) is een tactiek die helpt om de overdracht en verspreiding van besmettelijke ziekten, zoals het coronavirus, te vertragen. Onderzoek heeft aangetoond dat in stedelijke gebieden en regio's waar een ziekte zich verspreidt, het nemen van maatregelen, zoals het werken vanuit huis en het annuleren van grote evenementen, een aanzienlijke vermindering kan betekenen van het aantal nieuwe infecties.

Kan ik nog boodschappen doen?

Als je geen klachten hebt, kun je gewoon boodschappen doen. Tot en met ten minste 9 februari 2021 zijn alleen essentiële winkels, zoals supermarkten en drogisterijen open. Ga alleen boodschappen doen en houd 1,5 meter afstand tot anderen. Dan is de kans klein dat anderen je besmetten. Sinds 1 december 2020 is het verplicht om een mondkapje in winkels te dragen.

Is het veilig buitenshuis te eten of een maaltijd te laten bezorgen?

Veel restaurants doen tijdens de strenge lockdown aan maaltijdbezorging. Maar is het veilig om eten dat door iemand anders bereid is te eten? Gelukkig is er momenteel geen bewijs dat het coronavirus overgegeven kan worden via de voeding. Er zijn maar weinig virussen die de elementaire voedselveiligheid maatregelen kunnen overleven. En er zijn er al helemaal weinig die de zure achtbaan van het menselijk spijsverteringsstelsel verduren.

De WHO (Wereld Gezondheidsorganisatie) adviseert iedereen om fruit, groenten en je handen goed te wassen voor het koken. Gebruik een aparte snijplank bij rauw vlees, en bak het op de juiste temperatuur. Als je bijzonder angstig bent, volg dan de richtlijnen voor mensen met een verzwakt immuunsysteem en eet alleen voedingsmiddelen die goed zijn gekookt (sorry, dus geen sushi).

Hoe houd ik het vol, opgesloten te zitten in huis?

Tijdens de strenge lockdown is het de bedoeling dat we allemaal zo veel mogelijk thuis blijven. En als je in quarantaine moet vanwege een (mogelijke) coronabesmetting, mag je in principe helemaal de deur niet uit. We weten het, het is moeilijk om vast te zitten in je huis, ongeacht of je alleen woont, met je partner, met een grotere familie, een paar vrienden, of sommige (bijna) vreemden. Astronauten gaan tenslotte niet voor niets door uitgebreide psychologische testen, voordat ze groen licht krijgen om opgesloten met elkaar te zitten gedurende lange tijd. Quarantaine kan zelfs in evenwichtige lange relaties spanningen veroorzaken, dus je zelfbewustzijn bewaren, structuur behouden, jezelf toestaan een beetje ‘tijd-voor-jezelf'  te hebben (ook al is het tv kijken) is belangrijk.
Als je kinderen thuis hebt, is het nog belangrijker om een dagelijkse routine te behouden. Probeer vast te houden aan een bepaald schema: ontbijt op een normale tijd, schoolwerk of gestructureerde speeltijd overdag, en een aantal activiteiten in de middag. Als je de televisie of een tablet meer inzet in de komende weken, wees dan niet te streng voor jezelf. Het meeste leer- en schoolwerk zal moeten gebeuren via het scherm. Je kinderen online contact laten hebben met hun vrienden, houdt hen gezond tijdens isolatie. Er zijn leuke online en offline abonnementen om de kids en het gezin bezig te houden met speelgoed, spelletjes en games.

Werk je nu vanuit huis? Onze tips helpen je dat zo effectief mogelijk te doen.

Moet ik groepsbijeenkomsten vermijden?

Evenementen zijn vanaf 14 oktober verboden. Er wordt een uitzondering gemaakt voor markten en demonstraties. Daar geldt wel: houd 1,5 m afstand van elkaar.

Het doel van de strenge lockdown is het terugbrengen van het aantal contactmomenten tussen mensen. Wanneer je thuis bezoek ontvangt, zorg dan dat dit niet meer dan 2 mensen zijn op een dag (exclusief kinderen) en houdt ook daar 1,5 meter afstand van elkaar. Dit geldt zowel binnen als buiten. Een uitzondering geldt voor de feestdagen: dan mag je maximaal 3 gasten ontvangen.

Dat gezegd hebbende, vraag je je misschien af wat het werkelijke risico van het bijwonen van een verjaardag of naar de supermarkt gaan is. Jozua Weitz, een bioloog aan de Georgia Tech, stelde een ‘covid-19 risicobeoordelingskaart’ samen, om precies deze reden. Als er slechts 2000 gevallen van coronavirus landelijk zijn, heb je 0,0061 procent kans op het besmet raken met het virus tijdens het bijwonen van een 10-persoons diner. Maar als je de Ziggo Dome bezoekt voor een uitverkocht concert bijvoorbeeld, wordt die kans vergroot naar rond de 45 procent.

Momenteel vinden de meeste besmettingen plaats in de thuissituatie en in de werksituatie. Het is daarom belangrijk dat wanneer je contact hebt met mensen van buiten je huishouden, je 1,5 m afstand van elkaar houdt. Hoe moeilijk dit ook kan zijn: geen knuffels en kussen bij sociale gelegenheden.

Je kunt ook je risico's verlagen door minder vaak naar de winkel te gaan, te werken vanuit huis (indien mogelijk) en het nemen van preventieve maatregelen, zoals handen wassen en het dragen van een mondkapje.

Twijfel je over wat wel en niet kan? Op Rijksoverheid.nl vind je meer informatie over de Nederlandse maatregelen.

Wat is een pandemie?

Op 11 maart 2020 gaf de World Health Organizatie (WHO) COVID-19 officieel de pandemie-status. Een full-blown pandemie klinkt misschien beangstigend, maar de aanduiding is niet gebaseerd op hoe gevaarlijk de ziekte is. Een epidemioloog Seema Yasmin legt uit dat een pandemie gekenmerkt wordt door de manier waarop de geografische spreiding van een bepaalde ziekte is.

Veel onderzoekers die de ziekte bestuderen beschouwen het coronavirus al langer als een pandemie. Maar de snelle verspreiding van de ziekte leidt ook tot tal van verkeerde informatie en angst, dus genuanceerde berichtgeving is van vitaal belang. WHO-directeur-generaal Tedros Ghebreyesus waarschuwde dat het woord pandemie niet ‘lichtvaardig of onzorgvuldig’ wordt gebruikt, maar benadrukte ook dat de indeling van het niveau van de dreiging die uitgaat van het virus niet verandert.

Is het belangrijk je handen te wassen?

Ja! Handen wassen met water en zeep gedurende minstens 20 seconden is een van de meest effectieve manieren ter preventie van verspreiding of besmetting van het coronavirus (of welk virus dan ook). Een virus is omhuld met een vettige eiwitlaag, waarmee het zich bindt aan je cellen en zich verspreidt over je lichaam. Wanneer je deze vette laag breekt, dood je het virus. Waar lost vet in op? Handzeep en ontsmettingsmiddel.

Hoewel een virus op je handen niet door de huidbarrière kan dringen om je te infecteren (behalve via een snee of schaafwond), kan het je lichaam inkomen als je je gezicht aanraakt via de vele openingen daar (neus, mond, ogen) Dus was je handen, en serieus, raak je gezicht niet aan.

Referenties
MAT-NL-2000872-v6.0-012021

Vond je deze informatie nuttig?