Blaas-en darmproblemen

Blaas-en darmproblemen

Blaasproblemen
Je blaas wordt net als alle andere delen van het lichaam bestuurd vanuit het centrale zenuwstelsel. Met lange zenuwbanen zijn delen van het zenuwstelsel met je blaas verbonden. Deze zenuwbanen zijn extra kwetsbaar voor ontstekingen. Door deze ontstekingen kan de controle over de blaas- en/of sluitspier niet helemaal goed meer werken. Daar kun je verschillende klachten van krijgen.

Darmproblemen
De oorzaak van darmklachten bij MS is ongeveer dezelfde als van blaasproblemen. De informatieoverdracht tussen je hersenen en darmen is verstoord. Ook kun je darmproblemen krijgen door bijwerkingen van bepaalde geneesmiddelen, vochttekort of door weinig beweging.

Welke blaasproblemen komen het meest voor?

Een groot deel van de mensen met MS (80%) heeft blaasproblemen, waaronder:

  • overmatige aandrang tot plassen (blaasproblemen waarbij je vaak het gevoel hebt te moeten plassen)  
  • retentieklachten (ophoping van urine in de blaas omdat je moeilijk of maar kleine beetjes kunt plassen)
  • incontinentie (urineverlies)
  • blaasontsteking

Overmatige aandrang tot plassen
De blaas kan het beste worden vergeleken met een ballon. Wanneer de blaas vol zit, trekken de blaasspieren samen. De sluitspier wordt geopend zodat de urine via de plasbuis naar buiten kan. Wanneer de blaasspier en de sluitspier door een ontsteking in het zenuwstelsel niet meer goed samenwerken, kan het gebeuren dat de blaas niet helemaal wordt geleegd. Hierdoor krijg je al snel na het plassen opnieuw het gevoel dat je moet plassen.

Retentieklachten
Als de blaasspier niet sterk genoeg is om alle urine uit de blaas te persen, kan er urine in de blaas achterblijven. Dit noemen we urineretentie. Het niet volledig leegplassen van de blaas kan infecties veroorzaken, zoals een blaasontsteking.

Incontinentie
Wanneer de sluitspieren van de blaas hun werk niet meer goed doen, kan het gebeuren dat urine onbedoeld de blaas verlaat. Dit noemen we incontinentie. Ook kun je extra urine verliezen bij lichamelijke inspanning.

Welke darmklachten komen het meest voor?

Hoewel darmproblemen minder vaak voorkomen dan blaasproblemen, ervaart toch een relatief groot aantal mensen met MS (bijna 70%) darmklachten, zoals:

  • verstopping
  • het moeilijk op kunnen houden van de ontlasting
  • diarree

In sommige gevallen kun je medicatie krijgen om deze klachten te behandelen. Ook kan het helpen om spieroefeningen te doen.

Ik heb last van blaasproblemen en darmklachten, wat kan ik doen?

Blaas- en darmklachten kunnen erg vervelend zijn. En hoewel het veelvoorkomende klachten zijn, vinden veel mensen het geen prettig onderwerp om over te praten. Sommige mensen met MS kiezen er dan ook voor om voor de zekerheid incontinentiemateriaal te gebruiken. Toch zijn er ook manieren om de klachten te verminderen of te controleren. Ervaar je een van bovengenoemde klachten? Geef dit dan aan bij je MS-behandelteam. Zij kunnen bepalen welke behandelingen het beste aansluiten bij jouw situatie.

Behandeling bij MS en blaasontsteking
Wanneer je een blaasontsteking hebt, is het belangrijk dat deze zo snel mogelijk wordt behandeld. Een infectie van de blaas heeft effect op het afweersysteem. En dat is bij mensen met MS kwetsbaarder dan bij iemand die geen MS heeft. Vaak wordt er gekozen voor een antibioticakuur om de ontsteking te remmen. Om een blaasontsteking te voorkomen, kun je ervoor kiezen om met een katheter één of meerdere malen per dag de achtergebleven urine uit de blaas te halen.

Blaastrainingen en bekkenbodemspieroefeningen
Bij blaasproblemen die te maken hebben met het niet goed functioneren van de blaas- en/of sluitspier, kan fysiotherapie helpen. Behandelingen zoals bekkenbodemspieroefeningen en blaastrainingen, kunnen je blaas- en/of sluitspieren versterken. Zo kan het ophouden van de urine of juist het uitplassen makkelijker worden. Overigens stimuleert voldoende lichaamsbeweging ook de werking van de darmen.

Aangepast dieet
Wanneer je last hebt van incontinentie of darmproblemen zoals verstopping, kun je baat hebben bij een aangepast dieet. Eet voldoende fruit, groene groenten, pruimen en drink voldoende water – minimaal 1,5 liter per dag. Dit blijkt in veel gevallen een gunstige invloed te hebben op de stoelgang. Ook goed ontbijten kan darmklachten verminderen.

Medicijnen
Helpen bovenstaande adviezen niet of onvoldoende? Dan kan een behandelend neuroloog of huisarts medicatie voorschrijven. Zoals laxeermiddelen, zetpillen of medicijnen gericht op specifieke blaasproblemen zoals urineverlies en urineweginfecties.

Hulp

Een groot aantal mensen dat last heeft blaas- en/of darmproblemen, durft niet naar de dokter te gaan. Toch kunnen deze klachten een grote impact op je kwaliteit van leven hebben. Daarnaast bestaat de kans dat de blaas- en darmproblemen erger worden wanneer je die niet op tijd bespreekt en behandeld. Ervaar je klachten? Neem dan op tijd contact op met je MS-behandelteam. Alleen zij kunnen adviseren welke behandeling het beste bij jouw situatie en lichaam past.

Referenties
  1. Zecca, C., Riccitelli, G. C., Disanto, G., et al. (2016), Urinary incontinence in multiple sclerosis:prevalence,severity and impact on patients’ quality of life. Eur J Neurol, 23: 1228–1234. doi:10.1111/ene.13010 
  2. Frohman TC et al. Ther Adv Neurol Disord 2011;4:83-98
  3. Correia de Sa JC, Airas L, Bartholome E, et al. Symptomatic therapy in multiple sclerosis: a review for a multimodal approach in clinical practice. Ther Adv Neurol Disord 2011;4:139-168.
  4. https://www.nationalmssociety.org/Symptoms-Diagnosis/MS-Symptoms/Bladder-Dysfunction
  5. National Multiple Sclerosis Society. Bowel Problems Accessed 2017
  6. Multiple Sclerosis Association of America. Bowel Problems Accessed 2017
  7. National Multiple Sclerosis Society. Bladder Problems Accessed /2017