Pijn

Pijn

Bij iemand met MS ziet het afweersysteem (immuunsysteem) lichaamseigen stoffen als indringers. Het afweersysteem gaat ‘vechten’ tegen eigen cellen, waardoor de myelineschede (beschermlaag van zenuwen) in het centrale zenuwstelsel ontstoken kan raken. Als gevolg hiervan ontstaat er een soort kortsluiting in de zenuwbanen. Boodschappen vanuit de hersenen naar het lichaam worden verstoord. 
Deze ontstekingen en aanvallen  (ook wel schubs of relapses genoemd)  en de mate of ernst waarin deze plaats vinden is afhankelijk van de vorm van MS.  Het  soort (pijn)klachten als gevolg van deze aanvallen zijn per persoon verschillend.

Welke pijnklachten komen het meest voor?

De schade als gevolg van een schub/relapse (aanval) bij MS kan verschillende pijnklachten veroorzaken. Daarnaast kunnen pijnklachten bij ieder persoon anders zijn, net als hoe ernstig ze zijn. Pijn in het lichaam als gevolg van MS is dan ook een breed begrip. Wel kunnen er diverse soorten pijn worden onderscheiden die het meeste voorkomen: pijnklachten als gevolg van neurologische problemen en pijn veroorzaakt door een probleem in de spieren. Pijn klachten worden door minstens 4 van de 10 patiënten ervaren1.

Pijn door neurologische problemen
Myeline (het isolatiemateriaal) rond de zenuwen in het centrale zenuwstelsel (CNS) heeft onder andere de functie de zenuw te beschermen. Bij een ontsteking aan de myelineschede wordt deze beschermlaag aangetast. Het overbrengen van informatie via de zenuwvezels wordt verstoord waardoor sommige prikkels niet meer goed doorgegeven kunnen worden. Ze ‘ontsnappen’ en er ontstaat een soort kortsluiting. Door deze kortsluiting kunnen  pijnklachten gevoeld worden aan de oppervlakte van de huid. Een lichte aanraking aan de oppervlakte van de huid van de benen of armen kan dan al pijnlijk, tintelend of doof aanvoelen.
Ook kunnen oogklachten de oorzaak zijn van pijnklachten. Dit komt door oogzenuwontsteking of een ontsteking aan de zenuwen die zorgen dat we oogbewegingen kunnen maken. Pijn zoals hoofdpijn of pijn bij het bewegen van de ogen zijn de gevolgen.

Pijn in de skeletspieren
Skeletspieren lopen over de gewrichten en langs de botten in het lichaam. De functie van deze spieren is om door samentrekking (contractie) beweging mogelijk te maken.
Een aantasting aan de zenuwen die spieren aansturen kan zorgen voor (pijn)klachten in de spieren. Het gevolg van deze pijn kan zijn dat je een ongewone houding gaat aannemen of op een andere manier gaat lopen. Ook deze ongewone belasting kan klachten aan de spieren en gewrichten veroorzaken.

Spasticiteit
Bij stijve spieren, ook wel spasticiteit genoemd, wordt bewegen moeilijker en kan dit pijn veroorzaken Wanneer er sprake is van een blijvende samentrekking van de spieren (ook wel contractuur genoemd) kunnen sommige mensen ook pijn in de gewrichten ervaren. Lees hier meer over spasticiteit

Aangezichtspijn
Een aanval van MS kan ook aangezichtspijn tot gevolg hebben: hierbij zijn de zenuwen beschadigd die zorgen voor het gevoel in het gezicht. Deze aanvallen zijn meestal van korte duur (een aantal seconden tot een paar minuten) en kunnen hevige pijnscheuten veroorzaken in één of beide helften van het gezicht. Mensen die deze klacht ervaren omschrijven deze pijn als een soort ‘elektrische prikkels’ in het gezicht, waardoor het aanraken van het gezicht, scheren of kou zeer pijnlijk is.

Ik heb last van pijnklachten, wat kan ik doen?

Pijnklachten als gevolg van MS kunnen erg hinderlijk zijn. Om te kunnen bepalen wat je kunt doen om de pijn te behandelen, is het van belang dat je behandelend arts eerst vaststelt waar de pijnklachten door worden veroorzaakt.

De meeste pijn in het menselijk lichaam wordt namelijk veroorzaakt door pijnzintuigen (nocireceptoren) , die ervoor zorgen dat je pijn voelt. Pijnbestrijders als paracetamol of aspirine (werkzame stof acetylsalicylzuur, lees voor gebruik de bijsluiter voor bijwerkingen en contra-indicaties) kunnen in dit geval helpen. Pijn bij MS heeft een andere oorzaak, waardoor traditionele pijnbestrijders weinig helpen. Overleg voor het gebruik van medicatie altijd eerst met je behandelend arts. 

Medicatie
Om pijn als gevolg van spasmen te bestrijden kan er medicatie worden voorgeschreven die de elektrische activiteit in de zenuwen dempen. Bij chronische spasmen kunnen spierverslappers helpen. Voor het behandelen van oogzenuwpijn wordt meestal gekozen voor het toedienen van steroïden. Daarnaast kan je arts ook een kalmeringsmiddel geven voor de pijn.

Fysiotherapie
Om pijn als gevolg van spierstijfheid en krachtsverlies te behandelen kunnen bepaalde bewegingsoefeningen helpen. Het is hierbij van belang dat er samen met jouw fysiotherapeut wordt gekeken naar welke oefeningen in jouw situatie kunnen helpen.

Hulp

Ervaar je pijnsymptomen? Dan is het raadzaam contact op te nemen met je behandelend arts. Alleen door middel van uitgebreide specialistische onderzoeken kan worden vastgesteld of uitgesloten of deze pijn wordt veroorzaakt door MS.
Ben je gediagnostiseerd met MS en merk je dat de pijnklachten toenemen? Neem dan contact op met je behandelend arts. Hij of zij kan beoordelen waar de klachten door worden veroorzaakt en adviseren welke behandelingen verlichtend kunnen werken.

Referenties
  1. Solaro C, Messmer Uccelli M. Drugs 2010; 70:1245-54.
  2. Hadjmichael O, Kerns RD, Rizzo MA, et al. Persistent pain and uncomfortable sensations in persons with multiple sclerosis. Pain 2007;127:35-41
  3. Solaro C, Messmer Uccelli M. Pharmacological management of pain in patients with multiple sclerosis. Drugs 2010;70:1245-1254.
  4. https://www.nationalmssociety.org/Symptoms-Diagnosis/MS-Symptoms/Pain
  5. https://www.healthline.com/health/multiple-sclerosis/early-signs#overview1

 

Vond je deze informatie nuttig?